Kancelaria Adwokacka w Gdańsku
Adwokat Piotr Szeffer
ul. Szmaragdowa 3B lok. 28
80-180 Gdańsk
Biuro:
ul. Nowe Ogrody 35,
80-803 Gdańsk
7 sierpnia 2026 r. wejdzie w życie tzw. ustawa frankowa. Nowe przepisy nie unieważniają automatycznie umów kredytowych i nie przesądzają o wygranej konsumenta. Zmieniają natomiast sposób prowadzenia postępowań sądowych, a najważniejszym rozwiązaniem jest wstrzymanie obowiązku spłaty rat z mocy prawa.
Obowiązek spełniania świadczeń wynikających z umowy kredytu zostanie wstrzymany z chwilą doręczenia bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta. Wstrzymanie będzie obowiązywać aż do prawomocnego zakończenia postępowania.
Oznacza to, że konsument nie będzie musiał składać osobnego wniosku o zabezpieczenie i czekać na postanowienie sądu. Bank nie będzie mógł traktować zgodnego z ustawą wstrzymania płatności jako niewykonania umowy, wypowiedzieć z tego powodu kredytu ani przekazać negatywnej informacji do BIK lub biura informacji gospodarczej.
Istotna jest jednak chwila doręczenia pozwu bankowi, a nie samo złożenie go w sądzie. Kredytobiorca nie powinien więc samodzielnie zaprzestawać płatności bez ustalenia, czy ustawowy skutek już nastąpił.
Ustawa będzie stosowana także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 7 sierpnia 2026 r. Jeżeli pozew konsumenta został już doręczony bankowi, obowiązek spłaty rat zostanie wstrzymany z dniem wejścia ustawy w życie.
Trwające postępowania dotyczące zabezpieczenia w postaci wstrzymania rat zostaną umorzone z mocy prawa. Dotychczas wydane zabezpieczenia należy jednak przeanalizować indywidualnie, aby prawidłowo ustalić sytuację kredytobiorcy.
Regulacja dotyczy spraw związanych z zawartymi z konsumentami umowami kredytu albo pożyczki hipotecznej denominowanymi lub indeksowanymi do franka szwajcarskiego. Może znaleźć zastosowanie również w sprawach z udziałem m.in. spadkobierców konsumenta, poręczycieli oraz osób ponoszących odpowiedzialność rzeczową za spłatę kredytu.
Nie obejmuje natomiast kredytów powiązanych z euro, dolarem lub inną walutą. Wyłączone są również niektóre rodzaje postępowań, w tym postępowania grupowe, upadłościowe i restrukturyzacyjne.
Ustawa wprowadza również rozwiązania, które mają usprawnić postępowania. Sąd będzie mógł szerzej korzystać z posiedzeń niejawnych, przesłuchiwać świadków zdalnie, a strony – na podstawie decyzji sądu – będą mogły składać zeznania na piśmie. Bank otrzyma także możliwość wniesienia powództwa wzajemnego aż do zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Zmiany mają ograniczyć prowadzenie kilku odrębnych postępowań dotyczących tej samej umowy. Nie można jednak zagwarantować, że każda sprawa zakończy się szybciej.
Przykładowo, jeżeli pozew kredytobiorcy został doręczony bankowi przed 7 sierpnia 2026 r., wstrzymanie obowiązku spłaty nastąpi w dniu wejścia ustawy w życie. Jeżeli pozew zostanie doręczony później, skutek powstanie dopiero w dniu jego doręczenia bankowi.
Ustawa nie zwalnia natomiast konsumenta z konieczności wykazania podstaw swoich roszczeń. O skutkach niedozwolonych postanowień i dalszym obowiązywaniu umowy nadal rozstrzygnie sąd po analizie konkretnego kontraktu.
Przed wstrzymaniem płatności należy ustalić, czy dana sprawa podlega ustawie oraz czy pozew został skutecznie doręczony bankowi. Warto także zachować potwierdzenia dotychczasowych spłat i sprawdzić, czy bank prawidłowo stosuje zakaz negatywnego raportowania.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest indywidualna analiza umowy i aktualnego etapu postępowania u profesjonalnego pełnomocnika. Samo wejście ustawy w życie nie unieważnia kredytu, ale może istotnie zmienić sytuację konsumenta na czas procesu.
